Καρκίνος Θυρεοειδούς αδένα

Τι είναι ο καρκίνος του;

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς παρότι είναι ο συχνότερος καρκίνος των ενδοκρινών αδένων (αφορά το 90% όλων των νεοπλασμάτων των ενδοκρινών αδένων) αποτελεί μόνο το 1-2% του συνόλου των νεοπλασμάτων του ανθρωπίνου σώματος. Ο καρκίνος του αδένα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία ενώ οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν ηλικίες άνω των 40 ετών. Η νόσος αφορά συνηθέστερα γυναίκες και μάλιστα σε αναλογία 3 γυναίκες προς 1 άντρα. Ο καρκίνος του θυρεοειδή μπορεί να εκδηλωθεί με έναν από τους τέσσερις ιστολογικού τύπους:

• Θηλώδες νεόπλασμα. Είναι ο συνηθέστερος καρκίνος που παρουσιάζεται στο θυρεοειδή. Εμφανίζεται σε αναλογία 80-90%.
  
• Θηλακιώδες νεόπλασμα.
  
• Μυελοειδή νεόπλασμα.
• Αμετάπλαστο νεόπλασμα. Ο αμετάπλαστος καρκίνος του θυρεοειδούς έχει την χειρότερη πρόγνωση, εξελίσσεται γρήγορα και είναι επιθετικός ενώ συνήθως εμφανίζεται σε ηλικίες άνω των 65 ετών.
  

Πως εμφανίζεται ο καρκίνος του θυρεοειδούς;

Τις περισσότερες φορές οι ασθενείς με καρκίνο του θυρεοειδούς δεν παρουσιάζουν κανένα ιδιαίτερο σύμπτωμα. Ενώ ο καρκίνος του αδένα ανευρίσκεται τυχαία, με την μορφή μονήρους όζου μετά από κλινική εξέταση του τραχήλου από τον γιατρό ή και από τον ίδιο τον ασθενή με τη μορφή μικρού μορφώματος κατά την ψηλάφηση του λαιμού του. Ενώ άλλες φορές μπορεί να αποτελεί τυχαίο απεικονιστικό εύρημα μετά υπερηχογραφικό έλεγχο του αδένα. Σπανιότερα κάποιοι ασθενείς μπορεί να αναφέρουν αίσθημα μάζας στην περιοχή του λαιμού τους. Σε κάθε περίπτωση η ανεύρεση ψηλαφητού μορφώματος (όζου) στην περιοχή του θυρεοειδούς πρέπει να εξετάζεται με σχολαστικότητα από τον ειδικό γιατρό.

Ποιοι είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες στον καρκίνο του θυρεοειδούς;

Όπως και στους περισσότερους καρκίνους του ανθρώπινου σώματος έτσι και στον καρκίνο του θυρεοειδούς έχουν αναγνωριστεί οι προδιαθεσικοί παράγοντες την νόσου. Περιληπτικά οι σημαντικότεροι προδιαθεσικοί παράγοντες είναι:

• Ακτινοβολία ή ιστορικό ακτινοβολίας στην περιοχή του τραχήλου. Άνθρωποι που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία στην περιοχή του τραχήλου έχουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο να εξαφανίσου καρκίνο του θυρεοειδή. Οι άνθρωποι αυτοί ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου και πρέπει να υποβάλλονται σε ειδικό προληπτικό έλεγχο.
  
• Κληρονομικότητα. Σαφή γενετική προδιάθεση έχει διαπιστωθεί στον μυελοειδή καρκίνο του θυρεοειδούς ενώ έχουν διαπιστωθεί οικογενή σύνδρομα να σχετίζονται με αυξημένη συχνότητα θυρεοειδικών νεοπλασμάτων.
  
• Φύλο. Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι 2-4 φορές συχνότερος στις γυναίκες από ότι στους άνδρες.
• Ηλικία. Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι σπάνιος στα παιδιά. Ενώ η συνηθέστερη ηλικία εμφάνισης της νόσου είναι οι ηλικίες από 40 έως 50 ετών.
  
• Βάρος. Αύξηση του βάρους συσχετίζεται με αυξημένη επίπτωση του καρκίνου του θυρεοειδούς.

Πως γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς;

Η εξέταση του θυρεοειδούς ξεκινάει με την προσεκτική και επιμελή ψηλάφηση του αδένα και συνολικά όλου του τραχήλου. Εάν βρεθεί όζος ή οζίδια κατά την ψηλάφηση του οργάνου είναι επιβεβλημένο να γίνει διαγνωστική διερεύνηση με εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις όπως:

• Εξέταση αίματος για την μέτρηση των τιμών των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα. Μετρούνται οι τιμές της Τ3, Τ4, TSH και σπανιότερα της TRH .
• Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς και τραχήλου, όπου διαπιστώνεται το μέγεθος, η θέση, ο αριθμός, η σύσταση και η αγγείωση των θυρεοειδικών όζων. Ενώ επιπλέον, συλλέγονται πληροφορίες για το μέγεθος και την σύσταση του αδένα καθώς και για την ύπαρξη ή μη τραχηλικών λεμφαδένων.
• Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς με το οποίο ελέγχεται η λειτουργικότητα του αδένα και κυρίως του όζου ή των οζιδίων. Η πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου από τον όζο των χαρακτηρίζει ως λειτουργικά ενεργό (θερμός όζος θυρεοειδούς) όπως μπορεί να συμβαίνει για παράδειγμα, στο τοξικό αδένωμα. Αντίθετα, η μη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου από τον προς διερεύνηση όζο, των χαρακτηρίζει ως λειτουργικά ανενεργό (ψυχρός όζος θυρεοειδούς) όπως για παράδειγμα, μπορεί να συμβαίνει στον καρκίνο του αδένα.
• FNA (Fine Needle Aspiration). Πρόκειται για παρακέντηση του οζιδίου του θυρεοειδούς με λεπτή βελόνη υπό συνεχή υπερηχογραφικό έλεγχο. Με τον τρόπο αυτό λαμβάνεται βιοψία από τον όζο και ακολουθεί η ιστολογική εξέταση του υλικού.
  
• Σπινθηρογράφημα οστών. Σε περιπτώσεις διαπιστωμένου καρκίνου του θυρεοειδούς το σπινθηρογράφημα είναι δυνατόν να καταδείξει πιθανές μεταστάσεις στα οστά.

Πρέπει να σημειωθεί ότι, το είδος και η σειρά των εξετάσεων που χρειάζεται να γίνουν για την ορθή διαγνωστική διερεύνηση των θυρεοειδικών όζων καθορίζεται από τον ειδικό γιατρό, ο οποίος είναι σε θέση να αξιολογήσει και να κατευθύνει την διαγνωστική κατεύθυνση.

Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς;

Η σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς επιβάλει την χειρουργική επέμβαση της ολικής θυρεοειδεκτομής ανεξάρτητα του ιστολογικού τύπου του καρκίνου. Η χειρουργική αντιμετώπιση του θηλώδους και του θυλακιώδους καρκίνου περιλαμβάνει την χειρουργική αφαίρεση όλου του θυρεοειδούς και των λεμφαδένων. Μετά την θυρεοειδεκτομή όλοι οι ασθενείς με καρκίνο θα υποβληθούν σε αγωγή με ραδιενεργό Ι131 με σκοπό την εκρίζωση των υπολειμμάτων του φυσιολογικού και του νεοπλασματικού αδένα. Ακολούθως ο ασθενής λαμβάνει θεραπεία υποκατάστασης λαμβάνοντας τις απαραίτητες θυρεοειδικές ορμόνες από το στόμα.