Dr. ΣΑΡΗΤΖΟΓΛΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ
MD, Ph.D. , FRCS

ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ
ΕΝΔΟΣΚΟΠΟΣ

Saritzoglou-web

Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Επικοινωνία

Ιατρείο:

Κολοκοτρώνη 13, Χαλάνδρι

Γραμματειακή Υποστήριξη:

210-6106393 όλο το 24ωρο

210-6847346  210-6862110

Κινητό Ιατρού: 6974442287

Email: info@saritzoglou.com

Αναζήτηση Ιατρικών Θεμάτων (Γράψτε λέξεις ή φράσεις)

Παθήσεις ήπατος χοληφόρων παγκρέατος

Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των παθήσεων.

Παθήσεις ήπατος χοληφόρων παγκρέατοςΔιαγνωστικές και θεραπευτικές εξελίξεις.

blank

Παθήσεις Όρχεων

Υδροκήλη Κιρσοκήλη

Χειρουργική και Τεχνολογία

Ψαλίδι Υπερήχων RF - Μικροκύματα Διαθερμία

Bookmark Us

general surgeon 
general surgeon 

Online χρήστες

Έχουμε 51 επισκέπτες σε σύνδεση

Στατιστικά

Επισκέπτες: 2399331
RSS 2.0

Join me on Google+

Βρείτε μας στο Facebook

saritzoglou facebook

Δείτε χειρουργικά video's

saritzoglou facebook

Protected by Copyscape

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

Τι είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή για συντομία ΓΟΠ είναι πάθηση του πεπτικού που προκαλείται όταν το όξινο περιεχόμενο του στομάχου παλινδρομεί προς τον οισοφάγο. Επειδή το περιεχόμενο του στομάχου είναι όξινο (έχει χαμηλό PH) όταν παλινδρομεί προς το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου προκαλεί χημικό έγκαυμα, που εκδηλώνεται με πόνο και αίσθημα καύσου. Το τοίχωμα του στομάχου είναι έτσι κατασκευασμένο ώστε να μη διαβρώνεται από το οξύ. Ο οισοφάγος όμως, δεν έχει τέτοια προστασία για το οξύ. Όταν η παλινδρόμηση είναι χρόνια και συνεχής, προκαλούνται μόνιμες βλάβες στον βλεννογόνο του οισοφάγου και τότε στη πάθηση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης προστίθεται και η πάθηση του οισοφάγού που ονομάζεται οισοφαγίτιδα.

gastroesophageal_reflux_photo1

Γιατί συμβαίνει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;

Φυσιολογικά μετά την μάσηση της τροφής, αυτή περνάει μέσα από τον οισοφάγο προκειμένου να φτάσει στο στομάχι για να συνεχιστεί η πέψη. Στο σημείο που ο οισοφάγος ενώνεται με το στομάχι βρίσκεται ο καρδιοοισοφαγικός σφιγκτήρας ή αλλιώς κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας. Πρόκειται για μυ, που είναι διαρκώς σε σύσπαση και χαλαρώνει μόνο για να επιτρέψει σε μία μπουκιά τροφής, να περάσει από τον οισοφάγο στο στομάχι. Με τον τρόπο αυτό, λειτουργεί ως ανεπίστροφη βαλβίδα που επιτρέπει την είσοδο της τροφής από τον οισοφάγο προς το στομάχι, ενώ εμποδίζει την παλινδρόμηση των γαστρικών υγρών και της τροφής προς τον οισοφάγο. Όταν ο κατώτερος οισοφαγικός σφικτήρας δεν λειτουργεί σωστά ή ανεπαρκή τότε το περιεχόμενο του στομάχου είναι δυνατόν να περάσει προς τον οισοφάγο και να προκαλέσει χημικό έγκαυμα. Η συχνή παλινδρόμηση των οξέων του στομάχου προς τον οισοφάγο προκαλεί βλάβη του βλεννογόνου του δηλαδή οισοφαγίτιδα. Η μόνη άμυνα του οισοφάγου απέναντι στην δράση των γαστρικών οξέων είναι το σάλιο που μέχρι κάποιο βαθμό καταφέρνει να εξουδετερώνει τα οξέα και ο μηχανικός καθαρισμός του οισοφάγου που γίνεται με επανειλημμένες περισταλτικές κινήσεις. Η βαρύτητα της οισοφαγίτιδας που προκαλείται από την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι ανάλογη του βαθμού της ανεπάρκειας του καρδιοοισοφαγικού σφιγκτήρα.

gastroesophageal_reflux_photo2

Ποια είναι τα αίτια της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμηση;

Τα αίτια της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ή με άλλα λόγια οι αιτίες που προκαλούν ανεπάρκεια ή δυσλειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφικτήρα είναι τα ακόλουθα:

  • Διαφραγματοκήλη. Είναι η συνηθέστερη αιτία γαστρικής παλινδρόμησης. Το διάφραγμα είναι ένας μεγάλος θολωτός μυς, που χωρίζει την κοιλιά από τον θώρακα εμποδίζοντας το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου και το στομάχι να μπουν στην θωρακική κοιλότητα. Όταν αυτό αποτυγχάνει τότε τμήμα του στομάχου ή /και το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου (που φυσιολογικά βρίσκεται κάτω από το διάφραγμα στην περιοχή της κοιλιάς) μπαίνουν στην περιοχή του θώρακα. Η πάθηση αυτή ονομάζεται διαφραγματοκήλη.
  • Η κατανάλωση ορισμένων τροφών. Υπάρχουν ορισμένα είδη τροφών που περιέχουν χημικές ενώσεις που προκαλούν χαλάρωση του καρδιοοισοφαγικού σφιγκτήρα και προδιαθέτουν σε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Τέτοιες είναι η σοκολάτα, το αλκοόλ, γεύματα πλούσια σε λίπος, αφεψήματα με μέντα και δυόσμο. Επίσης η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων καφέ, τσάι και αλκοόλ αυξάνουν την έκκριση γαστρικού οξέως. Επιπλέον αρνητικά επιδρούν οι κατά τα άλλα θρεπτικότατοι χυμοί από εσπεριδοειδή φρούτα, όπως και το κόκκινο κρασί λόγω της περιεκτικότητας του σε τανίνες. Τέλος, αρνητικό ρόλο έχουν τα μεγάλα και βαριά γεύματα, το να ξαπλώνουμε αμέσως μετά το φαγητό ή το να σκύβουμε φαγωμένοι.
  • Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού. Προκαλεί μεγάλη και παρατεταμένη διάταση του στομάχου που οδηγεί σε ανεπάρκεια του οισοφαγικού σφιγκτήρα και επεισόδια γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Επιπλέον επιβαρυντικός παράγοντας είναι το ξάπλωμα μετά μεγάλα και βαριά γεύματα καθώς και το σκύψιμο ή η χειρονακτική εργασία με γεμάτο το στομάχι.
  • Η παχυσαρκία. Η παχυσαρκία οδηγεί σε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση με δύο τρόπους. Πρώτων είναι αιτία πρόκλησης διαφραγματοκήλης και δεύτερον οδηγεί σε αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση με συνέπεια να αυξάνεται ανάλογα και η ενδογαστρική πίεση με συνέπεια την ανεπάρκεια του καρδιοοισοφαγικού σφιγκτήρα και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Υπολογίζεται ότι, το 85-90% των ανθρώπων με νοσογόνο παχυσαρκία (BMI>40) έχουν κάποιου βαθμού γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
  • Το κάπνισμα. Η νικοτίνη των τσιγάρων προκαλεί μεγάλη και παρατεταμένη χαλάρωση του γαστροοισοφαγικού σφιγκτήρα. Έτσι το κάπνισμα και ειδικά μετά τα γεύματα είναι σοβαρός παράγοντας γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
  • Εγκυμοσύνη. Η χαλάρωση του οισοφαγικού σφιγκτήρα είναι φυσιολογική και αναμενόμενη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επιπλέον και η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση που προκαλεί η προοδευτική αύξηση του μεγέθους της μήτρας προκαλούν συχνά επεισόδια γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Μετά τον τοκετό όμως η παλινδρόμηση της εγκυμοσύνης διορθώνεται.

gastroesophageal_reflux_photo3

Ποια είναι τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμηση;

Σε όλους τους ανθρώπους μπορεί να παρουσιαστεί κάποιο επεισόδιο γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και κυρίως μετά από μεγάλο γεύμα που συνοδεύεται με κατανάλωση αλκοόλ. Σε αυτές τις περιπτώσεις το συνηθέστερο σύμπτωμα είναι η ανάγωγη όξινου περιεχομένου προς το στόμα ή όξινες ερυγές (ρέψιμο). Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν γρήγορα χωρίς άλλες εκδηλώσεις.

Αυτό όμως, που χαρακτηρίζει την πάθηση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι μια σειρά επιπλέον συμπτωμάτων, η διάρκεια τους, η συχνότητα και η ευκολία με την οποία εμφανίζονται. Κάποιες εκδηλώσεις της νόσου μπορεί να εμφανίζονται ακόμα με άδειο το στομάχι ή κατά την σωματική δραστηριότητα του σκυψίματος ή της ανύψωσης βάρους. Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:

gastroesophageal_reflux_photo4
  • Αίσθημα καψίματος (καυστικό άλγος) πίσω από το στέρνο. Μπορεί να αντανακλά και μέχρι τη βάση του λαιμού. Συνήθως αρχίζει μία με δύο ώρες μετά το γεύμα και είναι δυνατόν να διαρκέσει για ώρες.
  • Όξινες ερυγές (ρεψίματα). Συνήθως αρχίζουν αμέσως μετά ή και κατά την διάρκεια του γεύματος και διαρκούν για αρκετό διάστημα.
  • Επίμονος νυχτερινός βήχας. Κατά την νυχτερινή κατάκλιση και ειδικά αν έχει προηγηθεί γεύμα αμέσως πριν, εμφανίζεται έντονος παροξυσμικός βήχας και αίσθημα πνιγμονής που αναγκάζει τους πάσχοντες να σηκωθούν από το κρεβάτι τους.
  • Πρωινή βραχνάδα. Η πρωινή βραχνάδα αποτελεί και συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ενώ πιθανόν να οφείλεται σε οίδημα των φωνητικών χορδών του λάρυγγα συνεπεία έκθεσης τους στο όξινο περιεχόμενο του στομάχου που παλινδρομεί κατά τη νύχτα. Συχνό εύρημα σε πάσχοντες από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι η εμφάνιση πολύποδα των φωνητικών χορδών.
  • Δύσοσμη αναπνοή. Ειδικά το πρωί.
  • Διάβρωση των δοντιών. Η διάβρωση των δοντιών είναι χαρακτηριστική της νόσου και οφείλεται στην παρατεταμένη έκθεση τους σε όξινο περιβάλλων. Συνήθως αφορά τα δόντια της δεξιά ή της αριστερής πλευρά ανάλογα με την πλευρά που συνηθίζει να κοιμάται ο πάσχων.
  • Εμετοί. Συχνά ο εμετός είτε προκαλείται από τον ασθενή είτε επέρχεται από μόνος του, ανακουφίζει αφού μειώνει το περιεχόμενο και την οξύτητα του στομάχου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, το ένα τρίτο (δηλαδή το 33%) των ανθρώπων με διαπιστωμένη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση δεν εμφανίζει συμπτώματα. Στους ανθρώπους αυτούς, η νόσος δεν γίνεται αντιληπτή με αποτέλεσμα να μη λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή παρότι η πάθηση εξελίσσεται.

Ποια είναι οι επιπλοκές της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμηση;

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι χρόνια πάθηση και οδηγεί σε χρόνιο ερεθισμό του κατώτερου τμήματος του οισοφάγου. Όσο πιο συχνά τα επεισόδια παλινδρόμησης τόσο μεγαλύτερος και ο κίνδυνος για επιπλοκές όπως:

  • Οισοφαγίτιδα. Πρόκειται για διάβρωση και στην συνέχεια έλκος του βλεννογόνο του κατώτερου οισοφάγου. Ανάλογα με τον βαθμό της βλεννογονικής βλάβης και την έκταση της διακρίνονται τέσσερις βαθμοί οισοφαγίτιδας.
  • Αιμορραγία. Η οισοφαγίτιδες 3ου βαθμού συνοδεύονται από αιμορραγία. Οι αιμορραγίες αυτές συνήθως είναι μικρής έντασης και προκαλούν χρόνιες σιδηροπενικές αναιμίες.
  • Στενώσεις του οισοφάγου και δυσφαγία. Ο χρόνιος ερεθισμός του οισοφάγου οδηγεί στον σχηματισμό δακτυλίων που προκαλούν στένωση του αυλού του οισοφάγου και πιθανόν δυσφαγία.
  • Οισοφάγος Barrett. Πρόκειται για μετάπλαση του φυσιολογικού οισοφαγικού βλεννογόνου σε βλεννογόνο στομάχου ή εντέρου. Ο οισοφάγος Barrett είναι σοβαρή πάθηση αφού αποτελεί προκαρκινική κατάσταση. Περίπου το 10% των ασθενών με οισοφάγο Barrett θα εκδηλώσουν καρκίνο του οισοφάγου ενώ ο κίνδυνος ανάπτυξης αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου αυξάνεται κατά 100 περίπου φορές. Οι ασθενής με οισοφάγο Barrett οφείλουν να μπαίνουν σε πρόγραμμα παρακολούθησης με ασφαλή μεθοδολογία.
  • Υποτροπιάζουσες λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού.
  • Πνευμονία από εισρόφηση. Είναι σπάνια επιπλοκή και οφείλεται στην είσοδο του γαστρικού περιεχομένου που παλινδρομεί από το στομάχι προς τον οισοφάγο και από εκεί προς την αναπνευστική οδό, την τραχείας και στην συνέχεια στον πνεύμονα.
  • Άσθμα. Πρόκειται για επιπλοκή που εντοπιστικέ και μελετήθηκε μόλις τα τελευταία χρόνια. Οι κρίσεις δύσπνοιας, που συχνά χαρακτηρίζονται ως μη εποχιακές κρίσεις βρογχικού άσθματος στην ουσία δεν είναι πραγματικές κρίσεις άσθματος άλλα οφείλονται στην εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου, το οποίο παλινδρομεί μέσο του οισοφάγου και εισέρχεται στο λάρυγγα η στην τραχεία.



Επιμέλεια κειμένων - φωτογραφιών Dr. Σαρητζόγλου Ιωάννης
bahellas